• लॉग इन
  • |
  • रजिस्टर/नोंदणी
पालक

किशोरावस्थेत मुलामध्ये आत्मविश्वास वाढवण्याचे १२ मार्ग

Sanghajaya Jadhav
7 ते 11 वर्षे

Sanghajaya Jadhav च्या द्वारे तयार केले
वर अद्यतनित Jul 26, 2021

किशोरावस्थेत मुलामध्ये आत्मविश्वास वाढवण्याचे १२ मार्ग
तज्ञ पॅनेलद्वारे पुनरावलोकन केले

प्रत्येक मुलांना सांभाळताना बऱ्याच आव्हानांना  पालकाला सामोरे जावे लागते. दुसरे म्हणजे, सर्व पालकांनी आपल्या मुलांची भरभराट व्हावी अशीच इच्छा असते. याचा अर्थ असा की आपल्या मुलांचे संरक्षण, लाड करणे हि दुसरी बाजू झाली आणि त्यांच्या समस्या तर सोडवल्याचं पाहिजे पण आत्मविश्वासाने आपण त्यांच्यावर प्रेम सुध्दा केले पाहिजे.
आपल्या मुलांना भरभराट होण्यास मदत करण्याचे हे 12 मार्ग : या मार्गानी पालकांची संभाव्यत आव्हानांची संख्या कमी करू शकता:

1. मुलाची मानसिकता जपा

मुलांची मानसिकता एक गहन विषय तोळा तोळा जीव तुटतो जेव्हा मुलं नाराज असते यात हवं तस करण्याची परवानगी नाही तर योग्य ते करता कास येईल त्याच्यासाठी तो पर्याय निवडण्याची गरज दुसरं काहीही नाही.  पालकत्व कल्पना येथे तिथे आपण ज्या स्वातंत्र्य मानसिकतेची जाहिरात करतो त्याचा अर्थ असा आहे की पालकांमध्ये मुलांमध्ये आत्मनिर्भरतेसाठी अधिकाधिक संधी शोधता येतील. जेव्हा मुले सकाळी बिछान्यातून उठतात तेव्हा आम्ही त्यांना तसे करण्यास परवानगी देतो. जेव्हा एखादी चिमुकली त्यांची प्लेट साफ करते आणि चमच्याने खाते तेव्हा आम्ही त्यांना तसे करण्यास प्रोत्साहित करतो. जेव्हा एखादी किशोरवयीन मुले ट्रेनमध्ये पकडू शकतात तेव्हा आम्ही त्यास परवानगी देतो, जरी आपण जाऊ दिले तरी अस्वस्थ होऊन जाऊ नका. मुलांनी त्यांच्या जगावर प्रभुत्व मिळविण्यासाठी छोट्या छोट्या गोष्टी करुन आत्मविश्वास निर्माण होतो.

२. वाढीची मानसिकता विकसित करा

आजची पिढी उर्वरित आयुष्यासाठी एक आदर्श ठरावी असा विचार करून ही पिढी पूर्वीच्या पिढ्यांप्रमाणे वाढू नये. जर आपल्याला असे वाटत असेल की आपण गणित / लेखन / खेळ / हे आपणास जमू शकत नाही तर आपल्याकडे निश्चित मानसिकता आहे. आपल्या सर्वाना आता ठाऊक आहे की टॅलेंट आणि स्मार्ट्स निश्चित नाहीत - ते वेळोवेळी सराव आणि प्रयत्नातून विकसित होतात. मुलांमध्ये वाढीची मानसिकता विकसित करण्यासाठी पालक बरेच काही करू शकतात. आपल्या मुलाच्या यशास नैसर्गिक क्षमतेशी जोडण्याऐवजी आपल्या प्रयत्नांशी जोडून प्रारंभ करा. आपल्या मुलाने असा विश्वास बाळगला पाहिजे की त्यांच्या क्षेत्राच्या क्षमतेनुसार आणि कार्यनीतीने त्यांच्या क्षेत्रातील यशाच मापदंड त्यांनीच ठरवावे नाही का. 

3. त्यांना खेळायला प्रोत्साहित करा

मुलांना खेळायला  प्रोत्साहित करणे पालकांचा रोजचा दिनक्रम असायला हवा. आजकाल लोकांना भोवताली बघायला सुद्धा वेळ नाही. मुलांच्या आत्मविश्वासासाठी खेळ खेळणे हे उत्कृष्ट उदाहरण आहे. परंतु झाडावर चढणे, चौकोनी तुकडे करणे आणि त्यांच्या आजूबाजूचे नॅव्हिगेट करणे यासारख्या जोखमीद्वारे मुले स्वतः वाढवण्यास शिकतात आणि कौशल्य विकसित करतात जे त्यांना माहित नाही.

४. आरामदायी सवयी कमी करा

 एकविसाव्या शतकातील आपले जीवन बहुतेकांसाठी आरामदायक आहे. आपण आयुष्यामधील बरीच अडचणी दूर केली आहेत आपल्याकडे असलेल्या गोष्टीबद्दल मनापासून मुलांना कौतुक करायला लावा. आपण त्याच्या सोयीनुसार चाललेल्या कामात व्यत्यय आणू शकता अशा मार्गांचा विचार करा. कदाचित त्यांना सकाळी उठायला आवडत नसेल तरीही काही कामे त्यांना द्या (दुपारचे जेवण बनवावे / त्यांचे बेड बनवून घ्यावे किंवा लहान भावंडांना खायला द्यावे); कदाचित त्यांनी शाळेत जावे; त्यांनी घरी सोडल्यास कदाचित सकाळच्या चहाशिवाय ते करू शकता  स्वतःच्या कल्पनां शक्ती ना कशी चालना मिळेल याबाबत चर्चा करा.

5.एखादी जबाबदारी टाकून बघा

 मुलानी त्यांच्या भावंडांना होमवर्कमध्ये मदत करायची? जबाबदारी दिल्यास मुलांचा आत्मविश्वास वाढतो. रेगुलर आयुष्यात जबाबदारी ची जाणीव होणे अतिशय आवश्यक आहे यातूनच ते पुढील टप्पा पार करू शकतात. 

 ६. आपल्या मुलांची चिंता घालवण्याचा प्रयन्त जरुरी 

मुले आणि किशोरवयीन मुले सहजपणे निष्कर्षांवर आणि हताश होतात पुढे त्यांना अडचणी येतात तेव्हा स्वत: ला दोष देतात. आपल्या मुलास त्यांच्या अडचणींमध्ये काम करण्यास मदत करा जेणेकरून ते तर्कसंगती लावून निराकरण करतील. त्यांच्या स्व-बोलण्याला आव्हान द्या आणि विपरीत परिस्थितीत घडवण्यासाठी त्यांना मदत करा.आपण त्यांच्या भावनांनी उत्तेजन न देण्याऐवजी शांत राहण्यात एक मौल्यवान धडा त्यांना देऊ शकता.

७. मुलाची लवचिकता वाढवा 

मुलांची लवचिकता आणि आत्मविश्वास वाढवणे हे पालकांचे मूलभूत कार्य आहे. हे कार्य पालकाचे नेहमीच होते आणि नेहमीच असेल. काही मुलांना इतरांपेक्षा लवचीकपणा आणि आत्मविश्वास वाढविण्यावर अधिक लक्ष केंद्रित करण्याची आवश्यकता असते. आपल्या मुलांकडून गोष्टी जाणून घ्या आणि आपल्यावर निर्बंध ठेवण्याऐवजी त्याच्या साठी चांगली रणनीती शोधणे आखणे अतिशय उपयुक्त आणि चांगले.

८. मिडिया पासून लांब ठेवा 

आम्ही निर्भय जगात राहतो यात काही शंका नाही पण मुलांच्या विकसित होण्याच्या प्रक्रियेत विविध तर्हेतर्हे च्या बातम्या मुलासाठी जोखीम निर्माण करू शकतात हि परिणामकता  कमी करण्याची प्रवृत्ती जोपासली गेली पाहिजे. त्याच्या चोवीस-तासांच्या चक्रात माध्यम खूप मोठी जबाबदारी पार पाडतात.  आपल्या मुलांना दूरदर्शन आणि रेडिओद्वारे विशेषत: प्री-स्कूल आणि प्रारंभिक प्राथमिक शाळेच्या वर्षांत किती बातम्या दिल्या जातात याचा विचार करा. या वयोगटातील मुले माहितीचे सदोष प्रोसेसर असतात आणि जगभरात घडणाऱ्या  बातम्यांमुळे याचा मनावर प्रतिकूल परिणाम होतो. भीती आत्मविश्वासास  पराभूत करते आणि चिंता आणि तणाव वाढवते.

९. ठामपणे प्रोत्साहित करा

मुले सहसा तीन मार्गांनी मित्र आणि भावंडांशी नातेसंबंधातील समस्या सोडवतात - निवास, आक्रमकता किंवा निवेदनाद्वारे. एखाद्या मित्राच्या किंवा भावंडांच्या गरजा भागवणे वाखाणण्याजोगी आहे परंतु काही मुले आततायीपणा दाखवतात कारण त्यांना स्वतः कसे उभे रहावे हे माहित नसते. काही मुले स्वतःचा मार्ग मिळविण्यासाठी आक्रमकता आणि बंडखोर पणा मार्ग निवडतात. आपल्या मुलास ठामपणे उभे राहण्यास प्रोत्साहित करा आणि वेळ न देता त्याच्यावर आक्रमक होण्याऐवजी त्यांना काय हवे आहे ते विचारून घ्या. 

10. समस्या एकत्र सोडवा

 समस्या हि एकत्रित पणे सोडवल्या तरच त्या सुटू शकतात नाही तर त्या समस्यास बनून राहतात.मुलाच्या गरजा ओळखून त्या पूर्ण करण्यास भर द्या पालक आणि मूल यात अतूट नातं असत मुलांनाही आपल्या पालका जवळच व्यक्त व्हायचं असत फक्त योग्य संधीचा शोध ते घेत असतात. 

११. त्याच्या कडून मदत घ्या द्यायला सांगा 

मदतीसाठी आपण कोणतेही कार्य निवडू शकतो जसे घर कामात मदत, वस्तू उचलून जागेवर ठेवणे, स्वयंपाक करण्यास हातभार लावायला सांगणे तसेच एखादी छोटेसे काम ज्यातून थोडेसे पैसे मिळतील जेणे करून त्यांना पैशाची किंमत कळेल. 

१२. त्यांना मोकळीक द्या 

कधीकधी आपल्याला मुलांच्या आयुष्याबद्दल खूप माहिती असते. बर्‍याच वेळा माहित असते की त्यांनी नाश्ता केला आहे की नाही, त्यांचे मित्र कोण आहेत आणि त्यांचा दिवस शाळेत कसा गेला. ही सर्व माहिती आपल्याला आपल्या मुलांबरोबर सोबत घट्ट संबंध ठेवू शकते, परंतु हे काही मुलांसाठी गुदमरल्यासारखे देखील असू शकते.म्हणून त्यांना मानसिक मोकळीक द्या त्यामुळे त्यांना स्वत: च्या मार्ग सोडवण्याची आणि त्यांची स्वतःची संसाधने विकसित करण्याची संधी मिळते, जी कोणत्याही वयात एक विलक्षण आत्मविश्वास वाढवणारा आहे.

ब्लॉगमध्ये नमूद केलेल्या उपायांचे अनुसरण करण्यापूर्वीच आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
आपल्या सूचनांमधून आमचा पुढील ब्लॉग आणखी चांगला बनवू शकतो, म्हणून कृपया टिप्पणी द्या, जर आपण ब्लॉगमध्ये दिलेल्या माहितीवर समाधानी असाल तर इतर पालकांसह सामायिक करा.

 

 

पॅरिट्यून एक्सपर्ट पॅनेलच्या डॉक्टरांद्वारे आणि तज्ञांनी त्याची सामग्री तपासली आहे आणि सत्यापित केली आहे. आमच्या पॅनेलमध्ये निओनॅटोलॉजिस्ट, स्त्रीरोगतज्ज्ञ, पेडियाट्रॅशियन, न्यूट्रिशनिस्ट, बाल सल्लागार, शिक्षण व शिक्षण तज्ञ, फिजिओथेरपिस्ट, लर्निंग डिसएबिलिटी एक्सपर्ट एंड डेव्हलपमेंट पीड यांचा समावेश आहे.

  • टिप्पणी
टिप्पण्या ()
Kindly Login or Register to post a comment.
+ ब्लॉग लिहा
Ask your queries to Doctors & Experts

Ask your queries to Doctors & Experts

Download APP
Loading
{{trans('web/app_labels.text_Heading')}}

{{trans('web/app_labels.text_some_custom_error')}}

{{trans('web/app_labels.text_Heading')}}

{{trans('web/app_labels.text_some_custom_error')}}