• लॉग इन
  • |
  • रजिस्टर/नोंदणी
आरोग्य आणि निरोगीपणा

लहानग्यांना चिकनगुनिया - कारणे, चिन्हे आणि घरगुती उपचार

Sanghajaya Jadhav
0 ते 1 वर्ष

Sanghajaya Jadhav च्या द्वारे तयार केले
वर अद्यतनित Jul 16, 2021

लहानग्यांना चिकनगुनिया कारणे चिन्हे आणि घरगुती उपचार
तज्ञ पॅनेलद्वारे पुनरावलोकन केले

बाहेर खेळणार्‍या मुलांना डास चावण्याचा धोका जास्त असतो. आपल्या सर्वांना ठाऊकच आहे की डासांमध्ये कॅनएडफुल मी ड्रॉक्रोबेस असतो. यामुळे कधीकधी हा डास खूपच धोकादायक ठरू शकतो. पावसाळ्याची सुरुवात झाल्यावर डासांची भरभराट होते  तसेच डासांमुळे होणारे आजारही वाढू शकतात. पावसाळ्यातील  हंगामात डास चावल्यामुळे चिकनगुनिया हा एक सामान्य, तरीही धोकादायक संसर्ग आहे. अलीकडेच, पावसाळा सुरू झाला की आजाराचा प्रादुर्भाव वारंवार होतो. त्यामुळे चिकनगुनिया प्रतिबंध  पावसाळ्याच्या कसा लावायचा या  काळात प्रत्येक पालकांची प्राधान्य असते. आपणास माहित नसेल कदाचित की योग्य वेळी चाचणी केली गेली नाही तर, हा आजार प्रयोगशाळेच्या चाचण्यांद्वारे शोधला जाऊ शकत नाही. मुलांमध्ये चिकनगुनियाची कारणे, लक्षणे आणि त्यांच्या उपचारांबद्दल जाणून घ्या.

चिकनगुनिया म्हणजे काय?

चिकनगुनिया हा डासांद्वारे होणारा विषाणूजन्य रोग आहे. जरी मुख्यतः प्राणघातक नसल तरीही, या आजारामुळे होणारी वेदना अत्यंत क्लेशकारक असू शकते. तीव्र संयुक्त वेदना, चिकनगुनियाचे मुख्य लक्षण म्हणजे बर्‍याच वर्षांपर्यंत टिकू शकते. वास्तविक, या आजाराचे नाव स्वतःच वेदनादायक  पवित्राला सूचित करते. चिकनगुनिया दाट लोकवस्ती असलेल्या ठिकाणी द्रुतगतीने पसरतो जिथे तेथे डासांच्या पैदास करण्याची भरपूर ठिकाणे आहेत. तिथेच तो आपलं बसस्थान बसवतो. 

बाळांमध्ये चिकनगुनिया चा परिणाम काय आहे?

चिकनगुनिया हा डासांमुळे होणा-या काही आजारांपैकी एक आहे जो गर्भवती महिला आणि बाळांना धोकादायक किंवा अत्यंत धोकादायकही असू शकतो. याचे कारण म्हणजे बाळ आणि गर्भवती महिलांमध्ये प्रतिरोध शक्ती कमी असते. शिवाय बाळांमध्ये योग्य वेळी चिकनगुनिया शोधणे देखील कठीण आहे. चिकनगुनियाने बाधित मुलांना या आजाराच्या तीव्रतेचा धोका जास्त असतो. म्हणूनच, आपल्या बाळाला डास चावण्यापासून रोखण्यासाठी उपाययोजना करणे अत्यावश्यक आहे (घरात हि आणि बाहेर दोन्हीही ठिकाणी ).

मुलांमध्ये चिकनगुनिया कशास कारणीभूत आहे?

चिकनगुनियाचे एकमेव कारण म्हणजे डास चावणे. चिकनगुनिया विषाणू एका व्यक्तीकडून दुसर्‍या व्यक्तीपर्यंत संपर्काद्वारे पसरत नाही. चिकनगुनिया हा संसर्ग झालेल्या मादी डासांच्या दोन प्रजाती-एडीस अ‍ॅगिप्ती आणि एडिस अल्बोपिक्टसच्या चाव्याव्दारे पसरतो, ज्यास सामान्यत: विषाणू वाहून नेण्यास सक्षम टायगर डास म्हणून ओळखले जाते. डेंग्यू पसरवणारे हेच डास आहेत. स्थिर पाण्यात डासांची पैदास होते. दिवसाच्या दरम्यान टायगर डासांच्या शिखरावरील क्रिया पोहचलेल्या असतात. मुख्यतः सकाळी लवकर आणि दुपारी उशिरा.
मुलांना घराबाहेर खेळायला आवडते. तर, रखडलेल्या पाण्याजवळ डासांची पैदास सहजपणे होते आपल्या मुलांना चावते आणि त्यांना विषाणूची लागण होते. म्हणूनच लहान मुलांना चिकनगुनियाचा धोका जास्त असतो. तसेच, आपण कोणत्याही डासांच्या पैदास असलेल्या ठिकाणी जवळपास राहत असल्यास आपल्या कुटुंबास आणि आपल्या मुलांना चिकनगुनियाचा धोका जास्त असतो.

मुलांमध्ये चिकनगुनियाची लक्षणे काय आहेत?

मुलास चिकनगुनिया विषाणूचा संसर्ग झाल्यास, तो 2 किंवा 12 दिवसांच्या कालावधीनंतर किंवा ती लक्षणे दर्शवेल. काही मुले संक्रमित असूनही कोणतीही चिन्हे दर्शवत नाहीत. मुलामध्ये चिकनगुनियाची लक्षणे प्रौढांप्रमाणेच कमी-अधिक प्रमाणात आढळतात. फक्त एकच फरक म्हणजे मुलांमध्ये चिकनगुनियाचे मुख्य लक्षण म्हणजे बहुतेक वेळा सांधेदुखीऐवजी त्वचेवर पुरळ उठणे हे प्रौढांमधील चिकनगुनियाचे सर्वात महत्वाचे लक्षण आहे. याचे कारण असे की प्रौढांपेक्षा मुलांच्या सांध्या अद्याप विकासाच्या प्रक्रियेतून जात आहेत, अशा प्रकारे वेदनांचे स्पेलकिंवा दुखणं तुलनेने कमी असेल.

मुलांमध्ये चिकनगुनियाची मुख्य चिन्हे अशी आहेत:

  • उच्च ताप सुरू
  • थंडी वाजून येणे
  • अत्यंत थकवा आणि क्षीणता जाणवते 
  • ताप सुरू झाल्यानंतर दोन ते तीन दिवसांनंतर दिसणारी पुरळ. मुलांमध्ये चिकनगुनियाचा पुरळ सामान्यतः त्यांच्या बाहू, मागच्या आणि खांद्यांवर आणि क्वचितच संपूर्ण शरीरावर दिसतो. काही मुलांमध्ये पुरळ चेहऱ्यावरही  दिसू शकते
  • उलट्या, अतिसार, मळमळ आणि पोटदुखी सारख्या लैंगिकदृष्ट्या कार्यशील समस्या
  • डोकेदुखी
  • डोळे मध्ये वेदना आणि लालसरपणा
  • गंभीर स्वरुपात जर संक्रमण झाले तर नाक आणि हिरड्यांना रक्त येते
  • सुजलेल्या आणि वेदनादायक सांधे
  • मुलांमध्ये चिकनगुनिया कसा बरा करावा?

मुलाला गुंतागुंतांपासून दूर ठेवण्यासाठी वेळेवर वैद्यकीय मदत देणे अत्यंत आवश्यक आहे. मुलाने वरील चिन्हे विकसित केल्यावर, या दोन्ही विषाणूजन्य आजारांमध्ये कमीतकमी सारखीच लक्षणे आढळून आली आहेत की नाही हे लक्षात घेतल्यास चिकनगुनिया किंवा डेंग्यू आहे की नाही याची पुष्टी करण्यासाठी डॉक्टर रक्त तपासणीची शिफारस करतील. चिकनगुनिया व्हायरसवर उपचार करण्यासाठी कोणतेही औषध किंवा लसीकरण उपलब्ध नाही. म्हणून त्रासदायक लक्षणे खाली आणणे हे चिकनगुनियाच्या उपचारांचे लक्ष्य आहे. मुलांसाठी चिकनगुनियाचे काही प्रभावी उपचार येथे आहेत.
१. भरपूर विश्रांती: आपल्या मुलास भरपूर विश्रांती मिळेल याची खात्री करा. हे तणाव कमी करण्यास आणि मुलाच्या पुनर्प्राप्तीस वेगवान करण्यास मदत करेल
२. भरपूर प्रमाणात द्रवपदार्थ: एकदा संसर्गाची लागण झाल्यावर, डिहायड्रेशनचा धोका कमी करण्यासाठी मुलाने भरपूर प्रमाणात द्रवपदार्थ घेत असल्याचे सुनिश्चित करा. पाण्याव्यतिरिक्त, मुलाला ताजे फळांचा रस घेण्याची खात्री करा कारण त्यांचे अँटिऑक्सिडंट फ्री रॅडिकल्समुळे सेलचे नुकसान टाळतात. जर बाळाचे फॉर्म्युले / स्तनपान वय असेल तर त्याला किंवा तिचे अधिक फॉर्म्युला / स्तनपान द्यावे 
३. औषधे: चिकनगुनियामुळे होणारी वेदना आणि ताप कमी करण्यासाठी डॉक्टर औषधे लिहून देतात. कोणतेही औषध डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली घ्यावे. निर्देशानुसार डोस पाळला पाहिजे. तथापि, डॉक्टरांनी डेंग्यूची शक्यता नाकारता येणार नाही याची 100% खात्री असल्यासच इबुप्रोफेनने वेदना कमी करण्याचा सल्ला दिला आहे. हे कारण म्हणजे इबुप्रोफेन्स रक्तप्रवाहात प्लेटलेटची संख्या कमी करते. डेंग्यूमुळे प्लेटलेटचे प्रमाणही कमी होते. त्यामुळे डेंग्यू तापाची शक्यता नकारता इबुप्रोफेन लिहून दिल्यास परिणाम विनाशकारी ठरू शकतो. अ‍ॅस्पिरिन देखील मुलांसाठी टाळले पाहिजे
४. पुढील डासांच्या चावण्यापासून रोखा: आमच्या मुलांना अधिकाधिक डास चावण्यापासून वाचवण्यासाठी आवश्यक त्या उपाययोजना करा. जर विषाणू मुलाच्या रक्तप्रवाहामध्ये पुन्हा प्रवेश केला तर तो बरा होण्याच्या प्रक्रियेस जटिल बनवेल

मुलांमध्ये चिकनगुनियाचे घरगुती उपचार काय आहेत?

प्रौढांसारखी मुले चिकनगुनिया बर्‍याच घरगुती उपचारांमध्ये सहकार्य करु शकत नाहीत. आपल्या मुलासाठी चिकनगुनियासाठी खालील घरगुती उपचारांसाठी जे काही कार्य करते ते आपण निवडू शकता.

  • ताज्या पपईची पाने चिरून घ्या आणि एक वाटी एका भांड्यात दोन तास भिजवा. प्रत्येक तीन तासांत मुलाला दोन चमचे या पाण्यात गाळून घ्या आणि द्या
  • निजायची वेळ होण्यापूर्वी आपल्या मुलाला हळदीचे दूध द्या. यासाठी एका ग्लास कोमट गायीच्या दुधामध्ये 2 चमचे हळद घाला
  • द्राक्षे आणि गाईचे दूध एकत्रितपणे चिकनगुनियासाठी एक उत्कृष्ट घरगुती उपचार करतात. आपल्या मुलास हिरव्या, बियाणे नसलेली द्राक्षे आणि एक ग्लास उबदार गाईचे दुध द्या. त्याला द्राक्षे चावायला सांगा आणि गाईच्या दुधात टाका
  • ताजी तुळशीची पाने घ्या. ते धुवून 2 ग्लास पाण्यात उकळा. एकदा उकळले की ते 12 ते 15 मिनिटे उभे रहावे.  आपण शुद्ध मध एक चमचे जोडू शकता. आपल्या मुलास हे मिश्रण दररोज 2-3 वेळा द्या
  • आपल्या मुलास भरपूर कोमल नारळ पाणी द्या
  • एका ग्लास कोमट पाण्यात दोन चमचे सफरचंद सायडर व्हिनेगर मिसळा आणि मुलाला दिवसातून एकदा द्या

ब्लॉगमध्ये नमूद केलेल्या उपायांचे अनुसरण करण्यापूर्वीच आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
आपल्या सूचनांमधून आमचा पुढील ब्लॉग आणखी चांगला बनवू शकतो, म्हणून कृपया टिप्पणी द्या, जर आपण ब्लॉगमध्ये दिलेल्या माहितीवर समाधानी असाल तर इतर पालकांसह सामायिक करा.

पॅरिट्यून एक्सपर्ट पॅनेलच्या डॉक्टरांद्वारे आणि तज्ञांनी त्याची सामग्री तपासली आहे आणि सत्यापित केली आहे. आमच्या पॅनेलमध्ये निओनॅटोलॉजिस्ट, स्त्रीरोगतज्ज्ञ, पेडियाट्रॅशियन, न्यूट्रिशनिस्ट, बाल सल्लागार, शिक्षण व शिक्षण तज्ञ, फिजिओथेरपिस्ट, लर्निंग डिसएबिलिटी एक्सपर्ट एंड डेव्हलपमेंट पीड यांचा समावेश आहे.

  • टिप्पणी
टिप्पण्या ()
Kindly Login or Register to post a comment.
+ ब्लॉग लिहा

वर आरोग्य आणि निरोगीपणा ब्लॉग

Ask your queries to Doctors & Experts

Ask your queries to Doctors & Experts

Download APP
Loading
{{trans('web/app_labels.text_Heading')}}

{{trans('web/app_labels.text_some_custom_error')}}

{{trans('web/app_labels.text_Heading')}}

{{trans('web/app_labels.text_some_custom_error')}}