• लॉग इन
  • |
  • रजिस्टर/नोंदणी
पालक शिक्षण आणि शिक्षण

बाळाची गर्भनाळ (Umbilical Cord) योग्य काळजी कशी घ्यावी?

Sanghajaya Jadhav
0 ते 1 वर्ष

Sanghajaya Jadhav च्या द्वारे तयार केले
वर अद्यतनित Feb 04, 2022

 बाळाची गर्भनाळ Umbilical Cord योग्य काळजी कशी घ्यावी
तज्ञ पॅनेलद्वारे पुनरावलोकन केले

असं म्हणतात की आई आणि मुलाची नाळ पोटातच जुळलेली असते. भ्रुण गर्भातुनच आईशी आपसुक जोडला गेलेला असतो. नवजात मुलाची नाळ काळजी कशी घ्यावी याबद्दल बरेच पालक चिंतेत असतात. तुम्ही गरोदर असताना, तुमच्या बाळाची नाळ ही त्याची जीवनरेखा असते, ज्याच्या मदतीने गर्भाला सर्व पोषक आणि ऑक्सिजन मिळतो. हे गर्भधारणेच्या सहाव्या आठवड्यापासून बाळाच्या जन्मापर्यंत तुम्हाला आणि बाळाला गर्भाशयात जोडलेले ठेवते. जेव्हा बाळाच्या जन्माच्या वेळी नाभीसंबधीची गरज नसते, तेव्हा तुमचे बाळ श्वास घेऊ शकते, स्वतः खाऊ शकते (दूध पिऊ शकते) आणि शरीरातील अपशिष्ट काढून टाकू शकते. त्यामुळे जन्मानंतर बाळाची नाळ कापून आईपासून वेगळे केले जाते. यानंतर, नवजात मुलाच्या नाळ संबधी काय करावे हे जाणून घेणे आवश्यक आहे.

नवजात मुलाच्या नाळ संबधीचा संबंध जाणून घेण्यासाठी कोणत्या महत्त्वाच्या गोष्टी आहेत? (Must-know Things About Baby's Umbilical Cord)

काही लोक शक्य तितक्या लवकर या बाळाची बेबि नाळ (नाभी) वेगळे करण्याचा प्रयत्न करतात किंवा ते ठीक करण्यासाठी, बाळाला हानी पोहोचवू शकतात. योग्य काळजी न घेतल्यास, नवजात बाळाच्या नाभीमध्ये संसर्ग देखील होऊ शकतो. त्यामुळे, नवजात बाळाच्या नाभीची काळजी घेण्याचा योग्य आणि आरोग्यदायी मार्ग कोणता आहे याची पालक किंवा काळजी घेणाऱ्यांना पूर्ण माहिती असली पाहिजे. नाभीसंबधीचा दोर कापल्यानंतर, स्टंप व्यवस्थित पडेपर्यंत त्याची काळजी घेतली पाहिजे.

  • जन्मानंतर एका तासाच्या आत, मुलाच्या नाभीसंबधीचा स्टंप डॉक्टरांद्वारे अँटीसेप्टिकने पूर्णपणे स्वच्छ केला जातो. संसर्ग टाळण्यासाठी हे केले जाते. बाळाच्या नाभीसंबधीची क्लिप सहसा २४ तासांच्या आत काढली जाते. लक्षात ठेवा, हॉस्पिटलमधून बाहेर पडण्यापूर्वी, डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार क्लिप काढून टाका कारण डायपर बदलताना ती खेचली जाण्याची भीती असते ज्यामुळे स्टंप देखील खराब होऊ शकतो.
  • तुमच्या बाळाच्या नाभीसंबधीची योग्य काळजी कशी घ्यावी? (How to Care for Umbilical Cord of Baby after Delivery)
  • सर्वप्रथम, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे की ही नाळ स्वतःच सुकते, म्हणून त्याबद्दल काहीही करण्याची आवश्यकता नाही. बाळाच्या या भागाला कोणतीही इजा होणार नाही याची काळजी घ्या. जन्मानंतर लगेचच, तुमच्या बाळाची नाळ पांढरी आणि चमकणारी दिसते. पुढील काही आठवड्यांनंतर (सुमारे तीन आठवडे), नाळ कोमेजते, नंतर सुकते. त्याचा रंग हळूहळू तपकिरी, राखाडी किंवा अगदी काळा होतो. कालांतराने हा स्टंप हळूहळू स्वतःला मिटतो. ते कोरडे होण्यासाठी आणि पडण्यासाठी किमान ७ ते २१ दिवस लागतात.
  • थंड उकडलेल्या पाण्यात कापसाचा बोळा भिजवून नाळ  आजुबाजूची जागा स्वच्छ करा. क्लिप अजूनही जोडलेली असल्यास, क्लिप हळूवारपणे उचलून स्वच्छ करा. याशिवाय, तेथून दुर्गंधी, पू किंवा लाल चिन्हे दिसत नाहीत याची खात्री करा. ही संसर्गाची लक्षणे देखील असू शकतात. साफसफाई करताना जास्त बळ/जोर लागू नये याची काळजी घ्या. येथे लक्षात ठेवा की काही हलके कोरडे रक्त असणे सामान्य आहे.
  • उन्हाळ्यात मुलांना सुती कपडे घाला. यामुळे त्यांचे स्टंप लवकर कोरडे होतील. नाभीत कापडाचा कोणताही धागा अडकला तर तो ओढण्याचा प्रयत्न करू नका. डायपर घालताना बाळाच्या डायपरचा मागचा भाग पुढच्या बाजूला ठेवा जेणेकरून त्याचा नाभीला स्पर्श होणार नाही. यामुळे या भागात हवा राहील आणि तो लवकरच कोरडा होईल. शक्यतो या दिवसात बाळाला टबमध्ये आंघोळ घालू नका.
  • जेव्हा नाळ पडते तेव्हा नाभीतून रक्त आणि पू येऊ शकतात. हळुवारपणे स्वच्छ कापडाने आणि पुसून क्षेत्र पुसून टाका. प्लेसेंटल ऍब्प्रेशनच्या बाबतीत, डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार क्रीम वापरा आणि इतर प्रकारची औषधे टाळा. जर नाळ पडल्यानंतर या भागातून सतत रक्त आणि पू येत असेल आणि आजूबाजूचा भाग लाल रंगाचा झाला असेल, तर तुम्ही ताबडतोब डॉक्टरकडे जावे.
  • तुम्‍हाला हे जाणून घेणे आवश्‍यक आहे की तुमच्‍या बाळाला नाळे संबधीच्‍या कोणत्‍या प्रकरणांमध्ये किंवा कारणा साठी  वैद्यकीय लक्ष देणे आवश्‍यक आहे? जर तुम्हाला कोणत्याही प्रकारची उष्णता, सूज, नाभीभोवती लाल चिन्हे किंवा काही दुर्गंधीयुक्त स्त्राव दिसला तर बाळाला ताबडतोब डॉक्टरकडे घेऊन जा.
  • जर नाभीभोवतीची त्वचा लाल, उष्ण, सुजलेली नसेल, परंतु स्टंप खाली पडल्यानंतरही तुम्हाला बेबीतून हलका हिरवा किंवा पिवळा स्त्राव दिसत असेल, तर तो नाभीसंबधीचा ग्रॅन्युलोमा असू शकतो. या स्थितीत डॉक्टरांकडून सिल्व्हर नायट्रेट प्लेसेंटामध्ये दिले जाऊ शकते. सिल्व्हर नायट्रेट स्टंपजवळील ऊती सुकवते आणि हळूहळू तिथे सामान्य त्वचा तयार होऊ लागते.
  • स्टंपच्या आजूबाजूला हलके कोरडे रक्त येणे सामान्य आहे, परंतु जर गर्भनाळेतुन सतत रक्तस्त्राव होत असेल तर ही नक्कीच चिंतेची बाब आहे. ताबडतोब डॉक्टरांशी संपर्क साधा.
  • जर बाळाच्या बेबीभोवती पसरलेली उती स्टंप पडल्यानंतर दिसली तर त्याला गर्भनाळ संबधीचा हर्निया म्हणतात. त्यापैकी बहुतेक स्वतःहून बरे होतात, परंतु जर मुलाला वेदना होत असेल किंवा ते बरे होत नसेल तर नक्कीच डॉक्टरांना दाखवा. जर बाळाची नाळ ४ आठवड्यांत स्वतःच संपत नसेल, तर नक्कीच डॉक्टरांशी संपर्क साधा. ही तुमच्या मुलाच्या प्रतिकारशक्तीशी संबंधित समस्या देखील असू शकते.

तुमची एक सूचना आमचा पुढचा ब्लॉग अधिक चांगला बनवू शकते, तर कृपया कमेंट करा, ब्लॉगमध्ये दिलेल्या माहितीने तुम्ही समाधानी असाल तर इतर पालकांसोबत नक्कीच शेअर करा.

पॅरिट्यून एक्सपर्ट पॅनेलच्या डॉक्टरांद्वारे आणि तज्ञांनी त्याची सामग्री तपासली आहे आणि सत्यापित केली आहे. आमच्या पॅनेलमध्ये निओनॅटोलॉजिस्ट, स्त्रीरोगतज्ज्ञ, पेडियाट्रॅशियन, न्यूट्रिशनिस्ट, बाल सल्लागार, शिक्षण व शिक्षण तज्ञ, फिजिओथेरपिस्ट, लर्निंग डिसएबिलिटी एक्सपर्ट एंड डेव्हलपमेंट पीड यांचा समावेश आहे.

  • टिप्पणी
टिप्पण्या ()
Kindly Login or Register to post a comment.
+ ब्लॉग लिहा
Ask your queries to Doctors & Experts

Ask your queries to Doctors & Experts

Download APP
Loading
{{trans('web/app_labels.text_Heading')}}

{{trans('web/app_labels.text_some_custom_error')}}

{{trans('web/app_labels.text_Heading')}}

{{trans('web/app_labels.text_some_custom_error')}}