1. रोग-व्यवस्थापन-आणि-स्व-देखरेख- ...

ओव्हुलेशन वेदना: लक्षणे, कारणे आणि प्रतिबंधात्मक उपाय!!

ओव्हुलेशन वेदना: लक्षणे, कारणे आणि प्रतिबंधात्मक उपाय!!

Published: 21/03/23

Updated: 21/03/23

Only For Pro

Dr. Himani Khanna

Reviewed by expert panel

Dr. Himani Khanna

रोग व्यवस्थापन आणि स्व देखरेख
रोग व्यवस्थापन आणि स्व देखरेख

ओव्हुलेशन दरम्यान तुम्हाला वेदना जाणवू शकतात, ज्यात ओटी पोटित दुखतं किंवा क्रॅम्पसारखे वाटू शकते. ओव्हुलेशन वेदना, त्याची लक्षणे आणि कारणे आणि त्यातून आराम कसा मिळवावा याबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी, खालील विभाग आवश्य वाचा.

ओव्हुलेशन वेदना म्हणजे काय?

ओव्हुलेशन वेदना, ज्याला (mittelschmerz) देखील म्हणतात, एक मध्य-चक्र पेल्विक वेदना आहे जी तुम्हाला ओव्हुलेशन दरम्यान अनुभवता येते. ओव्हुलेशन हा मासिक पाळीचा एक टप्पा आहे जिथे अंडाशयांपैकी एक गर्भाधानासाठी अंडी सोडते. सामान्यतः, गर्भधारणेदरम्यान आणि स्तनपानाशिवाय, रजोनिवृत्ती सुरू होईपर्यंत मासिक ओव्हुलेशन होते.

ओव्हुलेशन वेदना किती सामान्य आहे?
 
सुमारे पाचपैकी एक महिला ओव्हुलेशनच्या वेदनांची काही लक्षणे अनुभवतात. ओव्हुलेशन वेदना कालावधी स्त्री-स्त्रीमध्ये बदलू शकतो, परंतु वेदना काही मिनिटांपासून २ दिवस टिकू शकते.

ओव्हुलेशन वेदना होणे सामान्य आहे का?
सामान्यतः, ओव्हुलेशन वेदना मासिक पाळीचा एक सामान्य भाग आहे. तथापि, तीव्र किंवा दीर्घकाळापर्यंत वेदना हे स्त्रीरोगविषयक समस्येचे लक्षण असू शकते, ज्यासाठी वैद्यकीय उपचार आवश्यक आहेत.

ओव्हुलेशन वेदना मासिक वेदना सारखीच आहे?
ओव्हुलेशन वेदना तुम्हाला मासिक पाळीदरम्यान अनुभवल्या जाणार्‍या वेदनांसारखीच वाटू शकते, परंतु ती सामान्यतः चक्राच्या मध्यभागी, तुमची मासिक पाळी सुरू होण्याच्या २ आठवड्यांपूर्वी होते.

Doctor Q&As from Parents like you

ओव्हुलेशन वेदना लक्षणे
तुम्हाला ओव्हुलेशन वेदना लक्षणे अनुभवू शकतात जसे की वेदना:

  • खालच्या ओटीपोटात, हिप हाडाच्या आत जाणवते
  • तुमची पुढील मासिक पाळी सुरू होण्याच्या सुमारे २ आठवडे आधी सायकलच्या मध्यभागी उद्भवते
  • ओटीपोटाच्या उजव्या किंवा डाव्या बाजूला जाणवते, त्या मासिक पाळीत अंडाशय कोणत्या बाजूला अंडी सोडत आहे यावर अवलंबून असते
  • अस्वस्थ दाब, तीक्ष्ण वेदना, पेटके किंवा मुरगळल्यासारखे वाटते
  • काही मिनिटांपासून ते ४८ तासांपर्यंत कुठेही टिकते

ओव्हुलेशन लक्षणांबद्दल अधिक जाणून घ्या.
ओव्हुलेशन वेदना होण्याची संभाव्य कारणे आहेत:

बीजकोश वाढवणे: प्रत्येक चक्र, संप्रेरक अंडाशयातून सुमारे २० फॉलिकल्सचे उत्पादन सुरू करतात. प्रत्येक कूपमध्ये एक अपरिपक्व अंडी असते, फक्त एक कूप सामान्यतः परिपक्व होतो. हा कूप मोठा होत असताना, अंडाशयाचा पडदा ताणला जातो आणि ओव्हुलेशन वेदना होऊ शकते.

फाटलेला कूप: जेव्हा कूपातून परिपक्व अंडी बाहेर पडते तेव्हा त्यातून थोडासा रक्तस्त्राव होऊ शकतो. अंड्यासोबत सोडलेले रक्त किंवा द्रव पोटाच्या अस्तरांना त्रास देऊ शकतात, ज्यामुळे ओव्हुलेशन वेदना होऊ शकते.

ओव्हुलेशन वेदना आणि अंतर्निहित वैद्यकीय स्थिती
ओव्हुलेशनच्या वेदनांबद्दल तुम्हाला काळजी करण्याची गरज नाही कारण ती सहसा निरुपद्रवी असते. तथापि, तीव्र किंवा दीर्घकाळापर्यंत ओव्हुलेशन वेदना हे अंतर्निहित वैद्यकीय स्थितीचे लक्षण असू शकते, जसे की:

एंडोमेट्रिओसिस: ही एक दाहक स्थिती आहे जिथे गर्भाचे अस्तर गर्भाशयाच्या बाहेर वाढते आणि अंडाशय, फॅलोपियन ट्यूब आणि आतड्यांवर परिणाम करते.

सॅल्पिंगायटिस: यामध्ये संसर्ग झाल्यानंतर फॅलोपियन नलिका सूजतात.

डिम्बग्रंथि गळू: हा एक असामान्य द्रव कप्पा आहे जो अंडाशयावर वाढतो.

क्रॉनिक पेल्विक इन्फ्लॅमेटरी रोग: हा एक संसर्ग आहे जो अंडाशय, फॅलोपियन ट्यूब आणि गर्भाशयासह वरच्या पुनरुत्पादक अवयवांना प्रभावित करतो.

एक्टोपिक गर्भधारणा: ही एक असामान्य गर्भधारणा आहे जी गर्भाशयाच्या बाहेर, बहुतेक वेळा फॅलोपियन ट्यूबमध्ये उद्भवते आणि आपत्कालीन वैद्यकीय सेवेची आवश्यकता असते.

लैंगिक संक्रमित रोग (STDs): क्लॅमिडीया सारख्या रोगांमुळे जळजळ होऊ शकते ज्यामुळे ओव्हुलेशन वेदना होतात.

अपेंडिसायटिस: ही अपेंडिक्सची जळजळ आहे जी ओव्हुलेशनच्या वेदनासारखीच वाटते आणि त्वरित वैद्यकीय उपचारांची आवश्यकता असते.

ओटीपोटात चिकटणे: हे सिझेरियन (सी-सेक्शन) किंवा इतर ओटीपोटाच्या शस्त्रक्रियेनंतर तयार होणारे डाग-सारखे ऊतक आहेत.

इतर गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल समस्या: यामध्ये छिद्रित अल्सर, दाहक आतड्याचे रोग आणि गॅस्ट्रोएन्टेरिटिस यांचा समावेश होतो.

जर तुम्हाला स्त्रीबिजांचा तीव्र वेदना होत असेल आणि दीर्घकाळ टिकत असेल तर तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

ओव्हुलेशन वेदना निदान
तुमच्या ओव्हुलेशनच्या वेदनांचे कारण ओळखण्यासाठी तुमचे डॉक्टर येथे काही निदान प्रक्रिया आहेत.

  • तुमचा वैद्यकीय इतिहास
  • शारीरिक तपासणी, जसे की पेल्विक तपासणी
  • योनि अल्ट्रासाऊंड
  • ओटीपोटाचा अल्ट्रासाऊंड
  • रक्त चाचण्या
  • ग्रीवा संस्कृती
  • अन्वेषण शस्त्रक्रिया, जसे की लॅपरोस्कोपी

ओव्हुलेशन वेदना उपचार आणि स्वत: ची काळजी
बहुतेक स्त्रियांना ओव्हुलेशनच्या वेदनांवर कोणताही उपचार मिळत नाही कारण वेदना एक-दोन दिवसांत स्वतःहून निघून जाते. तथापि, ओव्हुलेशनच्या वेदना कमी करण्यासाठी तुम्ही खाली दिलेल्या स्व-काळजीच्या टिपांचे अनुसरण करू शकता:

  • ओव्हुलेशन वेदना असताना आराम करण्याचा प्रयत्न करा आणि बेड विश्रांती घ्या
  • उबदार आंघोळ करा आणि पोटाच्या खालच्या भागात गरम करण्यासाठी गरम पाण्याच्या बाटल्या किंवा उष्मा पॅक वापरा
  • जर या उपचारांमुळे तुमची ओव्हुलेशन वेदना कमी होत नसेल तर तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. तुमचे डॉक्टर कोणतीही अंतर्निहित वैद्यकीय समस्या ओळखण्यात किंवा नाकारण्यात मदत करू शकतात.

ओव्हुलेशन वेदना प्रतिबंध
ओव्हुलेशन रोखून तुम्ही ओव्हुलेशन वेदना टाळू शकता. ओव्हुलेशन आणि गर्भधारणा रोखणाऱ्या गर्भनिरोधक गोळ्यांसारख्या हार्मोनल गर्भनिरोधकांबद्दल तुमच्या डॉक्टरांशी बोला.

कुटुंब नियोजनासाठी ओव्हुलेशन वेदना वापरणे!!
तुम्ही ओव्हुलेशन केव्हा होत आहात हे जाणून घेण्यासाठी तुम्ही ओव्हुलेशन वेदना वापरू शकता, जे तुम्हाला गर्भधारणेचे नियोजन करण्यास किंवा टाळण्यास मदत करू शकते.

ओव्हुलेशन कालावधीत गर्भधारणेची शक्यता:

  • गर्भधारणा होण्यासाठी या काळात सेक्स करा
  • गर्भधारणा होऊ नये म्हणून या काळात सेक्स टाळा
  • तथापि, गर्भधारणा टाळण्यासाठी केवळ ओव्हुलेशनच्या वेदनांवर अवलंबून न राहता, इतर गर्भनिरोधक वापरा, विशेषत:जे अधिक विश्वासार्ह आहेत.
  • तुमच्या गर्भधारणेचे नियोजन करण्यासाठी तुम्ही आमचे मोफत आणि अचूक ओव्हुलेशन कॅल्क्युलेटर देखील वापरू शकता.

डॉक्टरांना कधी भेटायचे
तुम्हाला खालीलपैकी कोणतीही लक्षणे आढळल्यास तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या:

  • १००.४ °F वर ताप
  • वेदनादायक लघवी
  • लालसरपणा किंवा जळजळ होणे
  • तीव्र मळमळ / उलट्या
  • सायकलच्या मध्यभागी तीव्र वेदना, जी ३ दिवसांपेक्षा जास्त काळ टिकते किंवा बहुतेक महिन्यांत उद्भवते
  • चुकलेला कालावधी
  • मासिक पाळी दरम्यान जोरदार रक्तस्त्राव
  • ओव्हर-द-काउंटर वेदना औषधे वेदना आराम देत नाहीत तेव्हा!!

Be the first to support

Be the first to share

Share it

Related Blogs & Vlogs

ओव्हुलेशन वेदना होणे सामान्य आहे का? कारणे आणि प्रतिबंधात्मक उपाय!!