गरोदरपणात पोटदुखी का होते? कारणे आणि उपाय

गर्भधारणा म्हणजे अनेक गुंतागुंतीची प्रक्रिया. गरोदरपणात महिलांना अनेक शारीरिक समस्यांना सामोरे जावे लागते. यापैकी एक म्हणजे पोटदुखी, सहसा प्रत्येक गर्भवतीला या समस्येतून जावे लागते. गरोदरपणात ओटीपोटात दुखणे सामान्य असले तरी ते सतत होत असेल तर काळजी घेणे आवश्यक आहे. या ब्लॉगमध्ये आम्ही गरोदरपणात पोटदुखीची कारणे कोणती आहेत, ते कसे टाळावे आणि काय काळजी घ्यावी हे सांगणार आहोत.

गर्भधारणेदरम्यान पोटदुखीची कारणे

गरोदरपणात जेव्हा पोटदुखीचा त्रास होतो तेव्हा स्त्रिया याकडे बाळाच्या आरोग्याच्या दृष्टीकोणातून बघतात. पोटात वाढणाऱ्या गर्भाची त्यांची काळजी वाढती असते. सुरुवातीला ओटीपोटात दुखणे सामान्य असते आणि त्याची अनेक कारणे असतात. यामुळे काय होते ते जाणून घेऊया.

१. गॅस आणि बद्धकोष्ठता - गर्भधारणेमध्ये प्रोजेस्टेरॉन हार्मोन वाढल्यामुळे पचनसंस्था कमकुवत होऊ लागते. त्यामुळे गॅस आणि बद्धकोष्ठतेची समस्या सुरू होते. त्यामुळे पोटदुखी सुरू होते.
 
२. वाढणारे गर्भाशय आणि अस्थिबंधन दुखणे - वाढणारे गर्भाशय हे देखील पोटदुखीचे कारण आहे. याशिवाय गर्भाशयाच्या वाढीमुळे गोलाकार अस्थिबंधन म्हणजेच पाठीच्या कण्याला ताण येतो. याशिवाय गर्भवतींना पोटदुखीचा त्रासही होतो.

३. ब्रॅक्सटन हिक्स आकुंचन - यामुळे ओटीपोटात आकुंचन होते आणि ते ३० सेकंद ते १ मिनिटापर्यंत टिकू शकते. हे देखील पोटदुखीचे एक प्रमुख कारण आहे.
 
४. अँपेन्डिसाइटिस - गर्भधारणेदरम्यान अँपेन्डिसाइटिस ही एक गंभीर समस्या आहे. यानंतरही पोटदुखीचा त्रास होतो.

५. प्रीक्लॅम्पसिया - गरोदरपणाच्या दुस-या तिमाहीपासून गर्भवतींना प्रीक्लॅम्पसिया होऊ शकतो. हे उच्च रक्तदाब आणि लघवीतील प्रथिनांचे प्रमाण वाढल्यामुळे होते. त्यामुळे गर्भातील बाळापर्यंत ऑक्सिजन आणि रक्त पुरेशा प्रमाणात पोहोचत नाही. अशा परिस्थितीत पोटदुखी, तीव्र डोकेदुखी अशा समस्या उद्भवतात.
 
६. एक्टोपिक गर्भधारणा - या स्थितीत गर्भ गर्भाशयाऐवजी फॅलोपियन ट्यूबला जोडतो. जेव्हा असे होते तेव्हा गर्भवतीला पोटदुखीची समस्या असते.

७. पित्ताशयातील खडे - जर एखाद्या गर्भवती महिलेच्या पित्ताशयात खडे असतील तर अशा स्थितीतही तिच्या पोटात वेदना होतात.
 
८. प्लेसेंटल फाटणे - प्लेसेंटा पिशवी सारखी असते, जी गर्भाशयातील बाळाचे संरक्षण करते. जेव्हा ते गर्भाशयापासून दूर जाऊ लागते, तेव्हा गर्भवती महिलेला ओटीपोटात दुखणे सुरू होते. हे सहसा तिसऱ्या तिमाहीत होते.
 
९. युरेथ्रायटिस - जर एखाद्या महिलेला गर्भधारणेदरम्यान मूत्रमार्गात संसर्ग झाला असेल तर त्यामुळे पोटदुखी देखील होऊ शकते.

१०. अकाली प्रसूतीची चिन्हे - जर गर्भधारणेच्या ३७ व्या आठवड्यापूर्वी आकुंचन सुरू झाले तर ते अकाली प्रसूतीचे लक्षण असू शकते. हे आकुंचन १ तासात ४-५ पेक्षा जास्त वेळा होऊ शकते. या स्थितीत, गर्भवतींना पोटदुखी, योनीतून रक्तस्त्राव इत्यादी समस्या होतात. [हे देखील जाणून घ्या - डॉक्टरांनी दिलेल्या तारखेवर किती विश्वास ठेवावा]

११.  गरोदरपणात - कामोत्तेजनापर्यंत पोचल्यामुळे पोटदुखीची समस्या देखील महिलांना असते.

ओटीपोटात दुखणे सामान्य आहे की असामान्य हे कसे समजून घ्यावे? / गर्भधारणेदरम्यान पोटदुखी सामान्य असते

गरोदरपणात पोट दुखणे अगदी सामान्य आहे आणि प्रत्येक स्त्रीला त्यातून जावे लागते, परंतु वेदना सतत होत असल्यास ही एक गंभीर स्थिती आहे. कोणत्या प्रकारचे ओटीपोटात दुखणे सामान्य आहे आणि कोणत्या प्रकारचे नाही हे समजून घेणे फार महत्वाचे आहे. डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार, गर्भात मूल  आल्याने महिलांच्या स्नायू, सांधे आणि नसांवर खूप दबाव पडतो. जसजसे गर्भाशयाचा विस्तार होतो, तसतसे गर्भवतींचे अनेक अवयव बदलतात आणि अस्थिबंधन ताणले जातात, ज्यामुळे पोटाभोवती खूप अस्वस्थता आणि वेदना होतात. ही स्थिती सामान्य मानली जाते. दुसरीकडे पोटदुखी सोबत उलट्या, ताप, थंडी वाजून येणे, योनीतून जास्त रक्तस्राव, चालण्यात अडचण, बोलण्यात अडचण, श्वास घेण्यात अडचण, हातपायांवर सूज येणे, पोटात मुरड येणे अशी स्थिती असेल तर ही स्थिती चिंताजनक आहे. अशा परिस्थितीत ताबडतोब डॉक्टरांना दाखवावे.

जेव्हा गर्भधारणेदरम्यान पोटदुखी चिंताजनक असू शकते तेव्हा परिस्थिती / गर्भधारणेच्या सुरुवातीच्या काळात क्रॅम्पिंगबद्दल काळजी करावी
गर्भधारणेचे तीन त्रैमासिक असतात. यापैकी कोणत्या कालावधीत पोटदुखी किती धोकादायक असू शकते हे जाणून घेणे देखील महत्त्वाचे आहे.

पहिला त्रैमासिक - जर तुम्हाला गर्भधारणेच्या सुरुवातीच्या आठवड्यात तीव्र ओटीपोटात दुखणे आणि क्रॅम्प येणे यासारख्या समस्या येत असतील, तर नक्कीच डॉक्टरांना भेटा. ही गर्भपाताची लक्षणे असू शकतात. याशिवाय, गर्भाशयाच्या बाहेर विकसित झालेल्या गर्भधारणेला एक्टोपिक गर्भधारणा म्हणतात. ही देखील एक अतिशय धोकादायक परिस्थिती आहे. या स्थितीतही पोटदुखी होत असल्यास डॉक्टरांना भेटा.

दुसरा त्रैमासिक - या कालावधीत पोटदुखीचा त्रास धोकादायक नाही. या दरम्यान, गर्भपाताचा धोका कमी असतो, परंतु १२ व्या आठवड्यापासून २४ व्या आठवड्याच्या दरम्यान, ओटीपोटात तीक्ष्ण वळण घेऊन रक्तस्त्राव होत असल्यास, ताबडतोब डॉक्टरांना दाखवावे.

तिसरा त्रैमासिक - या काळात पोटदुखीची अनेक कारणे आहेत. सर्व प्रथम, प्रसूतीची वेळ जवळ येत आहे. परंतु या काळात मुदतपूर्व प्रसूती हा सर्वात चिंतेचा विषय असतो. जर गर्भवती महिलेला पोटाच्या खालच्या भागात तीव्र वेदना होत असतील, पोटात हलके क्रॅम्प आणि जुलाब होत असतील तर ते अकाली प्रसूतीचे लक्षण आहे. या परिस्थितीत देखील त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधावा.

ओटीपोटात आणि पोटदुखीपासून बचाव कसा करावा

• जर तुम्ही देखील गर्भवती असाल आणि पोटदुखीची समस्या असेल तर आम्ही तुम्हाला काही खबरदारी सांगत आहोत ज्याचा अवलंब करून तुम्हाला आराम मिळू शकतो.
• जसे आपण वर नमूद केले आहे की गॅस आणि बद्धकोष्ठतेमुळे देखील पोटदुखी होते, म्हणून फायबर युक्त अन्न घेण्याचा प्रयत्न करा. गॅस बनवणारे पदार्थ खाऊ नका. कोबी, भेंडी, बीन्स आणि बटाटे यांपासून दूर राहावे.
• पोटाच्या ज्या भागात दुखत असेल त्या भागात गरम पाण्याची बाटली ठेवा आणि ती दाबा. पाणी उकळणार नाही याची काळजी घ्या.
•  दिवसभरात ८-१० ग्लास पाणी प्या.
•  एकाच वेळी गोळा केलेले अन्न खाऊ नका. ४-५ वेळा हळूहळू खा. यामुळे अन्न सहज पचते.
•  स्वतःला थकवू नका, जास्तीत जास्त विश्रांती घ्या. यामुळे पोटदुखीवर आराम मिळेल.
•  ज्या बाजूला वेदना होत आहेत त्या बाजूला झोपा आणि थोडा वेळ विश्रांती घ्या.
•  कोमट पाण्याने आंघोळ करा.